19 października 2026 Autor Edyta Edis Anonima Rauhut 0

Interpretując wiersz, maluję jego obraz

Spread the love

Interpretując wiersz, maluję jego obraz

Cykl: Ludzie kultury

Rozmowa z Bogdanem Dmowskim – polskim interpretatorem, mówcą i aktorem amatorem, a także promotorem i pasjonatem polskiej poezji. Mieszka w Görlitz, na pograniczu polsko-niemieckim, gdzie angażuje się w lokalne życie kulturalne. Rozpoznawalność przyniosła mu internetowa działalność – prowadzi kanał na portalu YouTube, na którym od wielu lat prezentuje i promuje poezję.

Jesteś pasjonatem poezji. Od czego to się zaczęło?

Można powiedzieć, że słowo jako element naszego języka, było ze mną przez całe życie. W młodości występowałem w każdej akademii szkolnej, śpiewałem. Będąc już na emigracji w Niemczech aktywnie działałem kulturalnie w polonii. Byłem również lektorem w kościele. Ciągle to słowo za mną podążało. Później spotkałem poetów polonijnych, którzy organizowali zlot w ośrodku katolickim i tam po raz pierwszy zaprezentowałem swoje umiejętności. Następnie skontaktowałem się z centralą w Oberhausen (Restauracja Gdańska) i uczestniczyłem w wielu wydarzeniach jako interpretator wierszy poetów polonijnych.

Czy któreś z wydarzeń szczególnie zapadło ci w pamięci?

Nie, każde wydarzenie miało swoją atmosferę, jakość i indywidualność. Wszystkie były piękne i interesujące. To dowartościowywało mnie wewnętrznie i pozwalało mi się rozwijać w twórczości interpretatora.

Co pięknego można odnaleźć w polskiej twórczości poetyckiej?

Jestem promotorem języka polskiego. Poezja to jest przede wszystkim piękny język opisujący przyrodę, odczucia i wrażenia. Dla mnie wiersz jest rodzajem fotografii, formą uchwycenia chwil, które się przeżyło. I ja jestem od tego, żeby to pokazać, zaśpiewać słowem. Polska poezja to słowo, które ma wartość i właśnie to chcę pokazać dzisiejszym Polakom. Walczę o piękno słowa, bo niestety dzisiaj w mediach, w codziennych rozmowach słowo jest niestety nie do końca pięknie wypowiadane.

Co masz na myśli mówiąc, że słowo jest nie do końca pięknie wypowiadane?

Jest niechlujne i niedopowiedziane. Jak się mówi wiatr, to r musi wybrzmieć. A ludzie mówią wiat. Brakuje w wypowiedziach końcówek i akcentów. Część ludzi przestała czytać książki, dlatego słownictwo jest bardzo ubogie. Jak o czymś opowiadają, to używają małej ilości słów, bo więcej ich nie znają. Zastrzeżenia budzą też wypowiedzi obecne w mediach – nie są piękne, a stanowią wzorzec dla młodych ludzi. 

Jakich autorów cenisz?

Ja egzystuję w swojej działalności interpretatorskiej od piętnastu lat i zaczynałem od klasyków. Na emigracji najważniejsi są wielcy poeci tacy, jak Mickiewicz, Norwid, Słowacki, Szymborska, Poświatowska czy Leśmian. Ważni są też dla mnie autorzy, którzy piszą do szuflady, potrafiący pokazać swoje odczucia i wrażenia. Przyznaję, że nie mam ulubionych poetów. Każdy z twórców jest dla mnie ważny, kiedy biorę jego utwór na warsztat interpretatorski.

Mieszkasz na pograniczu polsko-niemieckim. Czy tam jest popularna współczesna polska poezja?

Muszę powiedzieć, że tutaj z poezją jest trochę trudno. Raczej nie widzę organizowanych spotkań poetyckich czy zlotów. Jestem dwujęzyczny, więc działam na terenie niemieckim, w Görlitz i polskim, w Zgorzelcu. Od trzech lat jestem aktorem Teatru Ziemi Zgorzeleckiej, gdzie współpracuję z panią Małgorzatą Grabowską, która pisze scenariusze, reżyseruje, gra, tańczy, śpiewa i prowadzi wspomniany teatr.

Mógłbyś przywołać pierwsze spotkanie Teatru Ziemi Zgorzeleckiej?

Pierwszy raz wystąpiłem na scenie w Zgorzelcu w spektaklu pod tytułem Ballady mordercze. Było to dla mnie bardzo ciekawe wydarzenie będące efektem współpracy z panią Małgorzatą Grabowską. Cieszę się, że ją poznałem. Najważniejszą cechą jej sztuk jest to, że grając, szukamy duszy ludzkiej i tematów z nią związanych, a następnie pokazujemy to na zewnątrz. To grupa amatorów. Realizujemy od dwóch do trzech premier rocznie. W porównaniu z moimi wcześniejszymi doświadczeniami, teatr ma inne zalety. Wielką sprawą dla mnie i tym, czego się dalej uczę, jest ruch sceniczny.

Chciałabym teraz poruszyć temat kanału na YouTube? Co skłoniło cię, by akurat tam publikować interpretacje wierszy?

Byłem zaprzyjaźniony z poetką, Barbarą Weise, z którą mieszkałem. To właśnie ona zaproponowała w 2012 roku założenie kanału YouTube i promowania na nim poezji. Poparłem tę inicjatywę i przy niej trwam.  Można powiedzieć, że jestem jedyny wśród amatorów, który ma taki bogaty, rozwijający się i długo funkcjonujący kanał. Dla mnie to jest zwycięstwo poezji. Jestem narzędziem, które tworzy, a ludzie sięgają po twórczość poetycką, lubią jej słuchać i zachwycają się tym, co robię.

Czyli przestrzeń internetowa jest przyjazna literaturze i poezji?

Tak. Jednocześnie trzeba powiedzieć, że YouTube jest największą sceną świata i tę poezję, którą ja tworzę poprzez interpretację, można usłyszeć w każdym zakątku świata – tam,  gdzie są Polacy. To jest piękne.

Według jakich kryteriów dobierasz twórczość i autorów prezentowanych na YouTube?

Najczęściej korzystam z portalu facebook.com. Wiersz, który znajdę na pierwszej stronie, czytam i jeżeli on mnie czymś zainteresuje, to biorę go na warsztat i interpretuję. Mam też kontakty z poetami, którzy przesyłają mi swoje tomiki. Do interpretacji najczęściej wybieram trzy utwory ze zbiorów. Mawiam często, że poezji za bardzo nie ma już w bibliotekach czy w księgarniach, a zagnieździła się w internecie. Wszyscy piszą i odkrywają swoje zdolności poetyckie. Ja to nazywam wielką łąką, na której są piękne kwiatki i dużo chwastów. Ja jestem tym, który wybiera najpiękniejsze kwiaty.

Jak wygląda twoja praca od kuchni? Znajdujesz, albo otrzymujesz wiersz i co dalej?

Biorę go na warsztat. Mam zdolność porozumiewania się z wierszem. Utwory mówią do mnie, jak mam je przeczytać. Są takie, które od razu mogę nagrać i nie mam z nimi większych problemów, ale też napotykam te, do których musze odnaleźć klucz. Niekiedy takim kluczem jest muzyka, którą często wykorzystuję w nagraniach. Dzielę wiersz na tak zwane zdania muzyczne. Sprawdzam, gdzie jest to zdanie, gdzie się myśl kończy i gdzie następuje kolejna. Tak się przygotowuję. Uczę się tego, jak muzyk nut do utworu.

Uważasz, że literatura i muzyka mogą się dopełniać?

Oczywiście. Wiersz jest też muzyką, ma melodię i rytm. Ma też różne formy, które pomagają podjąć decyzję, czy czyta się go szybciej, czy wolniej, ciszej, czy głośniej. To wszystko jest muzyką. Czasem ją wykorzystuję do realizacji nagrań, jeśli uznam, że utwór tego potrzebuje do podkreślenia jego nastroju.

Podczas jednej z naszych rozmów wspomniałeś, że interpretowanie poezji jest niedoceniane. Jak się to przejawia?

Myślę, że nie interpretowanie wierszy, a sam interpretator jest niedoceniany. Chciałbym, żeby osoba prezentująca poezję żyła w symbiozie z poetą. Żeby autor wierszy angażował interpretatora w prezentację utworów przed ludźmi. Nie wiem, czy poeci są zazdrośni, czy mają zbyt duże ego i boją się, że recytator zabierze im chwałę z momentu deklamacji ich twórczości. Próbują sami to robić, a z mojego doświadczenia wynika, że nie potrafią dobrze czytać swoich wierszy. Ja to zawsze porównuję z wirtuozami, którzy interpretują dzieła muzyczne. To są gwiazdy podziwiane przez publiczność i wszędzie potrzebne, a nas, drobnych interpretatorów wierszy się nie docenia i nie szanuje. Nie prosi się, żebyśmy naszymi zdolnościami podnieśli wartość utworu, pokazali, jak on pięknie brzmi.  

Rozmawialiśmy o poezji. O jej interpretacji. Jest różnica między recytacją a interpretacją?

Jest. Najpierw jest deklamacja – deklamują dzieci. Później mamy recytację, od recytuję, czyli ktoś już to zrobił i mówi, jak ja mam to zrobić. Natomiast interpretacja stanowi najwyższą formę przekazania wiersza, czyli szukanie odczuć, emocji i elementów utworu pokazujących moment powstania tekstu poetyckiego oraz autora. Sama interpretacja, to widzenie i pokazywanie na swój sposób. Ja to robię. 

Czyli interpretacja może też być subiektywna tak, jak odbiór czytelnika?

Oczywiście. Ja interpretując wiersz, maluję jego obraz, ale nie domalowuję go do końca. Pozostawiam słuchaczowi możliwość wykończenia go, bo on również interpretuje to, co słyszy.

Masz w planach kolejne projekty?

Moje kolejne projekty są zależne od tego, o co ludzie poproszą. Czekam na propozycje, jestem aktywny na portalach Facebook.com i YouTube. Proponuję mój głos i swoje umiejętności.

Dziękuję za rozmowę.