Tag: Blogowe spotkania literackie

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Za zasłoną sekretów – o książce Pawła Młynarczyka

Za oknem ciepło. Czasem jest deszczowo, czasem świeci słońce, ale każda pogoda jest dobra do czytania książek. Dzisiaj chciałabym polecić Wam thriller z wątkami kryminalnymi na lato. Jestem po lekturze książki pod tytułem Idąc w dobrą stronę autorstwa Pawła Młynarczyka. Książki, która zatrzymuje czytelnika barwnością historii, bogactwem wątków, wartką akcją, w którą są wplątani ciekawi bohaterowie.  To pierwsza część trylogii – już czekam na kolejne tomy. Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa WasPos w tym roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Anny Przybyll

Każde spotkanie z poezją jest źródłem nowych doświadczeń, nie tylko estetycznych. To także możliwość poznania człowieka, w tym przypadku poetki, która nie jest obojętna na to, co oferuje otaczający nas świat: życie w różnych kolorach, relacje z innymi ludźmi, spotkania z fragmentami rzeczywistości on-line i off-line. Dzisiaj opowiem o wrażeniach po lekturze tomiku poezji Anny Przybyll pod tytułem Wśród szeptów i szampana, i gwiazd. Książka ukazała się w 2026 roku nakładem Wydawnictwa Bernardinum.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Andrzeja Ilczewskiego

W poezji lubię jednocześnie uniwersalizm przekazu, który będzie tworzył wspólnotę czytelników i indywidualizm, którym cechuje się twórczość poety. Jedno i drugie odnalazłam w utworach poetyckich Andrzeja Ilczewskiego. To nie są wiersze, które przynoszą ukojenie. To poezja, która otwiera rany na tkance świadomości społecznej, relacjach ludzkich. Czytelnik dzięki wersom doświadcza świata na granicy rzeczywistości i snu w momentami brutalnym wydaniu. Książka Odpadło pół ziemi jest debiutem poetyckim Andrzeja Ilczewskiego. Publikacja ukazała się nakładem Biura Literackiego w tym roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Maski, morderstwa i zjawa w zabójczym thrillerze

Zapraszam na spotkanie z powieścią, która wywołuje ciarki na plecach. Dawno nie czytałam książki, która przywołuje tak duże uczucie napięcia i niepokoju. Zapewniam, że to ciekawe połączenie thrillera psychologicznego z kryminałem. Czy samo śledztwo jest w stanie wszystko wyjaśnić? Opowiem o wrażeniach po lekturze książki Morderca w masce nō, którą napisała Malenka Ramos. Na język polski przełożyła ją Wioletta Połeć. Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa LeTra.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Śledztwo Sylwestra Cichego i Karola Zawady

W maju do czytelników trafiło nowe wydanie powieści Sebastiana Imielskiego pod tytułem Szkoła na wzgórzu. Książka ukazuje się nakładem Wydawnictwa Chemia Mózgu. Pamiętacie bohaterów dwuczęściowej historii zatytułowanej Polonista? Ze stron Szkoły na wzgórzu dowiecie się, jak Sebastian Cichy poznał dziennikarza Karola Zawadę. Przy okazji będziecie mogli być na bieżąco z prowadzonym przez nich śledztwem. Uprzedzam, że sprawa do najłatwiejszych nie należy. Przekonajcie się, czy nauczyciel języka polskiego i dziennikarz Donosiciela sobie poradzą.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Pierwsza część trylogii Pawła Młynarczyka

Pod koniec maja nakładem Wydawnictwa WasPos ukazała się najnowsza książka Pawła Młynarczyka pod tytułem Idąc w dobrą stronę – pierwsza część trylogii. Jak zapowiada wydawca, w tej powieści znajdziemy mroczne zagadki, trudne dochodzenie, policyjne zawiłości i makabryczne odkrycia.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Eugenii Karczewskiej

Podatek od życia – tomik wierszy Eugenii Karczewskiej został wydany przez Fundację Wspierania Kultury Noc Poetów w 2024 roku. Tomik poetki, która żyła w latach 1952-2021. Zwróciła moją uwagę wielobarwność i rozmaitość obrazów poetyckich. Różne kolory skrawków życia zaprezentowanych w książce.  Zapraszam Ciebie, Czytelniku na spotkanie z poezją autorki, która była związana ze szczecińskim środowiskiem literackim.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Adama Gwary

Przed nami kolejne blogowe spotkanie literackie. Opowiem o wrażeniach po lekturze tomiku poezji Adama Gwary pod tytułem Piórkiem. Książka ukazała się nakładem Fundacji Duży Format w 2024 roku. Bohaterem wierszy jest pan piórko, który zdaje się być uważnym obserwatorem i uczestnikiem swoich losów. Uwadze bohatera lirycznego nie umyka otaczająca człowieka codzienność w bliższej i dalszej perspektywie. Poznajmy więc lepiej pana piórko.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Świat w powieści Stanislava Bilera

Po książkę pod tytułem Destrukcja sięgnęłam z ciekawości. Jej autorem jest socjolog, pisarz, redaktor scenariuszy i dziennikarz Stanislav Biler. Ukazała się w języku polskim, w tłumaczeniu Anny Maślanki, w 2026 roku nakładem Biura Literackiego. Gdy czytałam tę publikację, nie było mi trudno wyobrazić sobie tej historii prezentowanej na scenie teatralnej.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Premiera wspomnień o Magdalenie Samozwaniec

5 czerwca 2026 roku nakładem Wydawnictwa Vectra ukaże się książka Magdalena Samozwaniec. 91 wspomnień o pierwszej damie polskiej satyry. Publikacja stanowi autorski wybór tekstów pochodzących z opracowania Gracjany Miller-Zielińskiej pod tytułem O Magdalenie Samozwaniec. Wspomnienia z 1979 roku oraz książki Rafała Podrazy Córka Kossaka. Wspomnienia o Magdalenie Samozwaniec z 2012 roku. Zbiór został wzbogacony o niepublikowane wcześniej wspomnienia i fotografie.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Refleksyjna poetycka wycieczka

Przychodzę z kolejną poetycką propozycją czytelniczą od Fundacji Duży Format. W 2024 roku nakładem wspomnianego wydawnictwa ukazał się zbiór utworów pod tytułem Wycieczka za miasto {Pieśni dziadowskie}. Autorem książki jest Jacek Maria Hohensee. Ma na koncie wiele książek, scenariuszy audycji radiowych, filmów i audycji telewizyjnych, a także publikacji prasowych, w tym ilustracji i karykatur. Autor i reżyser audycji telewizyjnych oraz scenografii do teatrów, programów rozrywkowych, widowisk poetyckich, programów publicystycznych i filmów. Zapraszam do poznania nie tylko poetyckiej strony twórczości autora.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Ludzkie sprawy z muzyką w tle

Czarne dziury charakteru K.M. Wojewodzic, to nie jest lektura, która wciąga od pierwszej do ostatniej strony. To książka, której warto poświęcić nieco dłuższą chwilę, zatrzymać się przy opowiadaniach i zarezerwować czas na refleksję. Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa Sorus w 2026 roku. Sięgnęłam po nią, ponieważ mnie zaciekawiła. Szczególnie interesowały mnie inspiracje muzyczne.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Majowa premiera: nowe wydanie „Szkoły na wzgórzu”

Już 29 maja 2026 roku premiera nowego wydania powieści Sebastiana Imielskiego pod  tytułem Szkoła na wzgórzu. Publikacja stanowi początek wspólnych przygód Sylwestra Cichego i Karola Zawady. Książka po raz pierwszy ukazała się w 2015 roku. Teraz do rąk czytelników trafi w nowym, poprawionym  i wzbogaconym wydaniu. Ukaże się nakładem Wydawnictwa Chemia Mózgu.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Oczarowała mnie książka o Lilce

Po lekturze zeszłorocznego wydania Marii i Magdaleny Magdaleny Samozwaniec, najnowszego wydania publikacji Lilka. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska we wspomnieniach i listach Marioli Pryzwan, a wcześniej Zapisków z umierania Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej opracowanych przez Rafała Podrazę, chętnie przeczytałam książkę Czarująca poetka. O Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej spod pióra Joanny Jurgały-Jureczki, która została wydana nakładem ZYSK I S-KA Wydawnictwo. Co łączy wszystkie te książki? Ukazały się w roku, którego patronką była starsza córka Wojciecha Kossaka. W 2025 roku. Zapraszam więc na kolejne spotkanie nie tylko z nią.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Jagody Buch

Weekendowo zapraszam na spotkanie z poezją Jagody Buch. Tam, gdzie się kończę, to tytuł trzeciego zbioru wierszy autorki. Ukazał się ostatniego dnia marca 2026 roku nakładem Wydawnictwa PS Cezary Papaj. Jak zapowiada wydawca, To nie jest książka o leczeniu ran. To jest książka o patrzeniu na nie bez odwracania wzroku. (…) Zajrzyjmy więc do nowej publikacji autorki zbiorów Wędrowiec w krainie ciszy i Wędrowiec cieni.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Dominiki Lewickiej-Klucznik

Zapraszam na spotkanie z poezją, w której zapisane są skrawki życia, fragmenty codzienności. Tej codzienności, która nie rozpieszcza. Kim jest Anna z wierszy Dominiki Lewickiej-Klucznik? Spróbujmy się tego dowiedzieć. Zajrzyjmy do tomiku Rewir wydanego przez Fundację Duży Format w 2024 roku. Tomiku nie tylko poetki, także animatorki, filolożki, redaktorki wstępów i recenzji oraz materiałów promocyjnych. Także autorki książek poetyckich Samopas (2013), Limit na cuda (2016), M+M (2019), _winna (2021).

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Powieść z polityką w roli głównej

Co powiecie na powieść, w której polityka gra pierwsze skrzypce? Dzisiaj opowiem o wrażeniach po lekturze książki Dymgła. Kryminał polityczny Zofii Mierzejewskiej i Andrzeja Janusza Mierzejewskiego. Ukazała się nakładem Wydawnictwa Sorus w 2024 roku. Spotkanie z tą publikacją z pewnością spodoba się osobom, które lubią zagłębić się w świat intryg rozgrywających się na scenie politycznej. Przy tym jest to lekka, mało wymagająca lektura z wartką akcją. Czyta się naprawdę szybko.  

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Autobiograficzna powieść Magdaleny Samozwaniec

Na początku kwietnia zapraszam na spotkanie z książką, która nie tylko wciąga od pierwszej do ostatniej strony, ale również zawiera wiedzę i ciekawostki na temat świata sztuki i literatury. Mowa o powieści Maria i Magdalena spod pióra pierwszej damy polskiej satyry Magdaleny Samozwaniec. Czterdzieste szóste wznowienie autobiograficznej powieści młodszej córki Wojciecha Kossaka ukazało się w 2025 roku, w roku, którego patronką była jedna z bohaterek tej książki: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, siostra Magdaleny Samozwaniec.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

W czyjej przeszłości kryje się rozwiązanie?

Barbara Baraldi z powodzeniem łączy w swojej powieści zalety kryminału i thrillera psychologicznego. Dzisiaj zapraszam do lektury recenzji książki Łamacz kości, która ukazała się w 2025 roku nakładem Wydawnictwa LeTra. To kolejna część serii z Aurorą Scalviati. Część pełna zbrodni, ciekawych i wyraźnie zarysowanych bohaterów oraz zagadek kryminalnych. Rozpoczynamy literacko okres wiosenny.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

„Kamienna Rzeka” Sebastiana Imielskiego

Autor Polonisty i Sesji ponownie dostarcza czytelnikom emocji poprzez swoją najnowszą nowelę. W lutym 2026 roku nakładem Wydawnictwa Chemia Mózgu ukazała się książka Sebastiana Imielskiego pod tytułem Kamienna Rzeka. Nowelę śmiało można nazwać thrillerem, który wciąga od pierwszej do ostatniej strony. Pojawiają się również barwni bohaterowie oraz ciekawe wątki, które budują fabułę.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Premiera najnowszej noweli Sebastiana Imielskiego

Dziś premiera najnowszej noweli Sebastiana Imielskiego pod tytułem Kamienna Rzeka. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Chemia Mózgu. Nie po raz pierwszy spotykam się z twórczością tego autora. Przekonałam się podczas lektury jego wcześniejszych publikacji, że potrafi zatrzymać czytelnika przy książce na długie godziny. Teraz nadarza się okazja, by się przekonać, czy również tak będzie podczas czytania ebooka zatytułowanego Kamienna Rzeka.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Literacka opowieść o Remedios Varo

W 2025 roku nakładem Wydawnictwa LeTra ukazała się powieść pod tytułem Alchemia czarnego ptaka, którą napisała Claire McMillan. Na język polski książkę przełożył Paweł Wieczorek. Jak przyznaje sama autorka, w powieści odnajdziemy fikcję literacką luźno opartą na faktach. Celem pisarki było zaprezentowanie istoty życia Remedios Varo i połączenie jej z tym, co jedyne i wyjątkowe w życiu artystki. Alchemia czarnego ptaka została uznana za jedną z najlepszych książek 2023 roku przez BookRiot.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Doroty Płoszczyńskiej o poezji

Ponownie spotykamy się przy twórczości Doroty Płoszczyńskiej. Opowiem o wrażeniach po lekturze kolejnej części tryptyku Spis słów do użytku wewnętrznego. Nosi tytuł Wiersze. Tak więc utwór poetycki będzie nie tylko omawianą formą, ale również bohaterem. Książka ukazała się nakładem Fundacji Duży Format w 2024 roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Szczecińskie tropy w twórczości Roberta Artura Florczyka

Linia nr 6 jest kolejną książką ze Szczecinem w roli głównej czytaną przeze mnie w ostatnim czasie. Z  Krystyną Rodzewicz wędrowaliśmy po śladach literackich miasta nad Odrą, a u Roberta Artura Florczyka to miasto jest nieustannie inspiracją. Miejsca, historie cały czas żyją w wierszach, w prozie, w kolażach. Szósta książka pisarza i poety ukazała się w grudniu 2025 roku nakładem serii:akcent wydawanej przez Związek Literatów Polskich Oddział w Szczecinie.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Miłość w poezji Doroty Płoszczyńskiej

Tryptyk Doroty Płoszczyńskiej pod tytułem Spis słów do użytku wewnętrznego. Życie, wiersze, śmierć ukazał się nakładem Fundacji Duży Format w 2024 roku. To moje pierwsze spotkanie z twórczością poetki i postanowiłam podzielić się wrażeniami po lekturze jednego z tomików składającego się na ten cykl. Nosi tytuł Spis słów do użytku wewnętrznego. Miłość. Czy miłość jest ważnym słowem? Czy w dużym stopniu zaznacza ono swoją obecność w życiu człowieka?

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

„Linia nr 6”  Roberta Artura Florczyka

Linia nr 6 Roberta Artura Florczyka niebawem zagości na blogu w cyklu Blogowe spotkania literackie. Książka ukazała się pod koniec zeszłego roku w serii:akcent wydawanej przez Związek Literatów Polskich Oddział w Szczecinie. Autor zadedykował ją mieszkańcom dzielnic północnych Szczecina. Spotkanie promujące najnowszą publikację z miastem nad Odrą w roli głównej odbyło się w Willi Lentza w grudniu 2025 roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Podróż z Katarzyną Kozłowską

Podróże są nie tylko rozrywką i odpoczynkiem, mogą nas też wiele nauczyć o świecie, a nawet o nas samych. Można się przekonać o tym, czytając książkę Solo dookoła świata Katarzyny Kozłowskiej. To kolejny tytuł, który inspiruje do spełniania marzeń.  Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa Novae Res w 2025 roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Joanny Słodyczki

Zapraszam na pierwsze w tym roku spotkanie z poezją. Opowiem o wrażeniach po lekturze tomiku wierszy Joanny Słodyczki pod tytułem Chodzić swoim brzegiem, który ukazał się w 2024 roku nakładem Wydawnictwa Autorskiego Andrzej Dębkowski. Zbliżymy się do otaczającej nas rzeczywistości, także do człowieka, który często ma wpływ na kształt codzienności.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Kultura (nie tylko) literacka w książce Krystyny Rodzewicz

Noworocznie proponuję wycieczkę po Szczecinie tropami zostawionymi w literaturze, a jest ich całkiem dużo. Książka Krystyny Rodzewicz pod tytułem Odczytywanie miasta. Szczecin w literaturze XXI wieku ukazała się w serii:akcent wydawanej przez Związek Literatów Polskich Oddział w Szczecinie w 2025 roku. Tekst powstał jako praca magisterska w ramach studiów pisarskich na Uniwersytecie Szczecińskim.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Małgorzaty Kulisiewicz

Świąteczny czas dobiegł końca. Zapraszam do spędzenia czasu z książką poetycką Małgorzaty Kulisiewicz. Sennik Hoppera. Hopper’s Dream Book ukazał się niedawno nakładem Fundacji Duży Format. W publikacji znajdziemy wiersze poetki w języku polskim oraz przełożone na język angielski. Autorką przekładów jest Anna Luberda-Kowal. Publikacja powstała na podstawie tomiku pod tytułem Ciasteczka z ironią.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Spotkanie z Hanną Krall i Wojciechem Tochmanem

Chętnie czytam reportaże, dlatego nie mogłam przejść obojętnie obok książki Pożegnanie z Narwią, która ukazuje rozmowę Hanny Krall i Wojciecha Tochmana. Publikacja ukazała się w tym roku nakładem Wydawnictwa Literackiego. To była ciekawa podróż literacka. Podróż po miejscach, po wspomnieniach. Podróż, podczas której czytelnik spotka nie tylko dwójkę wspomnianych rozmówców. To podróż, do której wrócę.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Joanny Grabiańskiej

Spotkania z poezją bywają momentami pełnymi refleksji, a przy tym odkrywania znaczeń wersów. Nie było inaczej podczas lektury zbioru wierszy Joanny Grabiańskiej pod tytułem Jeden wiersz. Ein Gedicht. Książka ukazała się nakładem Fundacji Duży Format w 2024 roku. Jak możemy przeczytać w podziękowaniach, tomik pierwotnie ukazał się w 2005 roku w Wydawnictwie Czytelnik. Wersja, którą czytałam jest gestem wdzięczności autorki za serdeczność i ochronę, jakimi otoczono ją w Austrii.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Historia, która inspiruje

Literatura faktu często pozwala poznać ludzi, przestrzenie, w których się obracają. Dzięki niej często poznajemy historie bohaterów od kuchni. Taką możliwością jest lektura książki autobiograficznej Doroty Raben pod tytułem Różowe marzenia. Żelazne kontrakty. Możemy dowiedzieć się, z jakimi wyzwaniami mierzyła się autorka w życiu zawodowym i osobistym. Publikacja ukazała się nakładem Wydawnictwa Novae Res w tym roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Doroty Wysockiej-Rzeszutek

Lektura tomiku Doroty Wysockiej-Rzeszutek była wędrówką po zawiłych ścieżkach, na których rozkwitają najróżniejsze motywy. Ale, czy nie takie jest właśnie życie, a tym bardziej sztuka? Tych motywów i inspiracji znajdziemy wiele w debiutanckim zbiorze wierszy nie tylko poetki, również malarki. Książka Jak dziwnie… ukazała się w serii:akcent wydawanej przez szczeciński oddział Związku Literatów Polskich.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Debiut Doroty Wysockiej-Rzeszutek

Przychodzę z zapowiedzią recenzencką. Wkrótce na blogu ukaże się tekst, w którym opiszę swoje wrażenia po lekturze tomiku Jak dziwnie… autorstwa Doroty Wysockiej-Rzeszutek. Ukazał się w serii:akcent wydawanej przez Związek Literatów Polskich Oddział w Szczecinie. A dzisiaj krótko o książce i spotkaniu z poetką w INKU Inkubatorze Sektorów Kreatywnych. Aranżacją muzyczną zajął się Piotr Kosmal (malarz, rysownik, poeta, muzyk).

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Powieść kryminalna Piotra Chomczyńskiego

Za nami początek października, studenci wrócili już na uczelnię. Podczas lektury powieści pod tytułem Kucharz Piotra Chomczyńskiego do sali wykładowej również będzie okazja zajrzeć. Poznamy doktora Marcina Kocha, który jest młodym kryminologiem. Wśród głównych postaci są również wytrwale dążące do odkrycia prawdy policjantka i dziennikarka. Bohaterowie niewątpliwie zwracają na siebie uwagę. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Muza SA w 2025 roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Wiersze Emilii Mehmedov

Poezja nie jest tylko sposobem wyrażania siebie, ale może być także próbą wyjaśnienia otaczającego nas świata, próbą odnalezienia drogowskazów na wodach życia. Taka właśnie jest twórczość Emilii Mehmedov zawarta w  jej pierwszym tomiku Głębiny. Takie wiersze również są potrzebne.  Książka ukazała się w tym roku nakładem Fundacji Wspierania Kultury Noc Poetów.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Poezja Leszka Pułki

Spotkania z poezją to momenty zadumy, refleksji nad otaczającą nas rzeczywistością. Pozwalają poznać lepiej autora wersów, które czytamy. W ten wrześniowy czas proponuję lekturę tomiku wierszy Leszka Pułki zatytułowanego Osobne. Poezja dotyka znanej nam wszystkim współczesności, kadruje jej poszczególne elementy. Książka ukazała się nakładem Fundacji Duży Format w 2024 roku.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Spotkanie z powieścią Grega Krupy

Wakacje się skończyły, a jesień zbliża się wielkimi krokami. Kolejne miesiące nie muszą być tylko czasem pełnym obowiązków. W przerwach między lekcjami, zajęciami na uczelni, pracą i zajęciami domowymi można sięgnąć po książkę, która pozwoli cieszyć się przygodą. Taką pozycją literacką jest Zabójczy urok Gardy Grega Krupy. Powieść ukazała się latem 2025 roku nakładem Wydawnictwa LeTra.

Autor Edyta Edis Anonima Rauhut

Proza Przemysława Owczarka

Dzisiaj zapraszam na spotkanie z krótkimi formami prozatorskimi czyli opowiadaniami Przemysława Owczarka. Zbiór zatytułowany Misteria ukazał się w tym roku nakładem Biura Literackiego. Teksty, które znalazły się w tej książce, były publikowane w czasopismach literackich. Podczas lektury zajrzymy do dziewięciu przestrzeni, które mogą czytelnika zaciekawić, zaskoczyć, poznamy ciekawych bohaterów, różnych od siebie. Często autor stawia na ich drodze doświadczenia, na które nie są przygotowani.